Wie verdedigt het familiebedrijf als die onder druk staat? Veel meer mensen dan je denkt.

on

 

Kernpunten

  • Familieleden voelen zich van nature verbonden met het bedrijf; dat geldt minder voor niet-familiale medewerkers.
  • Niet-familie-medewerkers verdedigen de reputatie vooral als ze zich “eigenaar” voelen van het bedrijf.
  • Een cultuur van vertrouwen en betrokkenheid kan tot meer gevoel van eigenaarschap leiden.
  • In zo’n cultuur beschermen ook niet-familieleden actief de naam van het familiebedrijf.
 

Inleiding

In deze editie bespreken we het wetenschappelijke artikel “Guardians of reputation: How stewardship climate mobilizes nonfamily employees to defend against reputational threats” van Sarah Burrows, Craig Crossley, Catherine Faherty en James G. Combs, gepubliceerd in Family Business Review in 2025. Het artikel onderzoekt hoe het verschil in psychologisch eigenaarschap tussen familie- en niet-familie-medewerkers invloed heeft op hun bereidheid om de reputatie van het familiebedrijf te verdedigen. Psychologisch eigenaarschap is een gevoel van eigendom of bezitsdrang ten opzichte van een object, in dit geval het bedrijf.
 
De auteurs denken dat een werksfeer waarin medewerkers zich verantwoordelijk voelen, helpt om niet-familie-medewerkers te motiveren het bedrijf te beschermen alsof het van henzelf is. Het onderzoek laat zien dat een werksfeer waarin zorg, vertrouwen en verantwoordelijkheid centraal staan, ervoor zorgt dat niet-familie-medewerkers zich sterker verbonden voelen met het bedrijf. Zij staan dan eerder klaar om het bedrijf te verdedigen, vooral wanneer hun steun hard nodig is.
 

Introductie van het artikel

Familiebedrijven hechten sterk aan hun reputatie, die vaak nauw verbonden is met de familienaam. Familieleden die in het bedrijf werken voelen zich doorgaans verantwoordelijk voor die reputatie en verdedigen deze spontaan wanneer deze onder druk staat. Niet-familie-medewerkers ervaren gemiddeld minder psychologisch eigenaarschap en voelen zich daardoor minder geroepen om de reputatie van het familiebedrijf waarvoor ze werken, actief te beschermen. Dit kan risico’s opleveren wanneer het bedrijf reputatieschade dreigt te krijgen: de verantwoordelijkheid komt dan vooral bij de familie te liggen.

Onderzoek suggereert dat een zogenoemd rentmeesterschapsklimaat deze kloof kan verkleinen. Rentmeersterschap is een bedrijfscultuur gebaseerd op gedeeld vertrouwen, rechtvaardigheid en betrokkenheid, waarin medewerkers – ook zonder familieband – zich serieus genomen en medeverantwoordelijk voelen voor het bedrijfsbelang.
 
In familiebedrijven met een sterk rentmeesterschapsklimaat ontwikkelen niet-familie-medewerkers een bijna even groot gevoel van eigenaarschap als familieleden. Ze gaan zich meer onderdeel voelen van het geheel en gedragen zich er ook naar. Hun bereidheid om reputatie te verdedigen komt dan op hetzelfde niveau als dat van familieleden. Vooral wanneer de reputatie van het bedrijf onder druk staat, blijkt deze cultuur van grote waarde.


Onderzoeksmethode

De onderzoekers verzamelden gegevens bij 49 Ierse familiebedrijven. Werknemers vulden enquêtes in over hun gevoel van eigenaarschap en CEO’s beoordeelden hoe sterk zij de reputatie van het bedrijf in bescherming namen. Zo konden verschillen tussen familie- en niet-familie-medewerkers objectief worden onderzocht.
 

Resultaten 

De studie bevestigt dat niet-familiale medewerkers gemiddeld minder psychologisch eigenaarschap ervaren dan familieleden, en daardoor minder geneigd zijn de reputatie actief te verdedigen. Psychologisch eigenaarschap blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van het verdedigen van de reputatie van het familiebedrijf.
 
Een tweede belangrijke bevinding is dat een sterk rentmeesterschapsklimaat deze kloof aanzienlijk kan dichten. In bedrijven met zo’n cultuur voelen niet-familie-medewerkers zich meer betrokken en verantwoordelijk, waardoor zij vergelijkbaar reputatie verdedigend gedrag laten zien als familieleden.
 
Daarnaast blijkt het effect van het verschil tussen psychologisch eigenaarschap van familie- en niet-familie-medewerkers het sterkst wanneer de reputatie van een bedrijf onder druk staat. Niet-familie-medewerkers zijn dan, in zo’n cultuur, net zo bereid om op te komen voor het bedrijf als familieleden. In bedrijven met een zwakker rentmeesterschapsklimaat blijft deze bereidheid duidelijk achter.

Conclusies

Het beschermen van de reputatie in familiebedrijven ligt niet alleen bij de familie zelf. Niet-familie-medewerkers kunnen een even belangrijke rol spelen, mits zij een gevoel van eigenaarschap ervaren. Een sterk rentmeesterschapsklimaat, waarin vertrouwen, betrokkenheid en rechtvaardigheid centraal staan, helpt dit gevoel van eigenaarschap te vergroten. Dit is vooral cruciaal als de reputatie van het familiebedrijf in het geding is.. Familiebedrijven vergroten hun veerkracht wanneer zij een cultuur creëren waarin iedereen zich medeverantwoordelijk voelt voor het bedrijf.

Afronden en adviezen

Dit artikel is actueel en relevant: recente gebeurtenissen rondom familiebedrijven als Jumbo en Damen Shipyards Group laten zien hoe kwetsbaar reputatie kan zijn en hoe groot de impact van reputatieschade kan zijn op zowel bedrijf als familie.
 
Door social media komen situaties snel in de openbaarheid en kan reputatieschade zich razendsnel verspreiden. Ook fake news kan invloed hebben op de reputatie van het bedrijf en op de familie zelf, die in hun sociale omgeving geconfronteerd kunnen worden met negatieve reacties.
 
Alle reden om bewust na te denken over reputatie, reputatierisico’s en manieren om deze te beperken. Onderstaande adviezen helpen familiebedrijven, niet-familiebedrijven en adviseurs om het onderwerp op een brede en effectieve manier aan te pakken.
 
Adviezen aan familiebedrijven
  • Betrek teams, leidinggevenden en niet-familieleden in het beschermen van de reputatie van het familiebedrijf.
  • Betrek niet-familieleden bij het actualiseren van familiewaarden en opvolgingsvragen. Zo wordt reputatie een gedeeld verhaal.
  • Creëer ruimte om gevoelige thema’s zoals voorkeursbehandeling van familieleden (nepotisme), informele macht en familieconflicten te bespreken. Openheid voorkomt reputatieschade.
 
Adviezen aan niet-familiebedrijven
  • Maak reputatie onderdeel van dagelijkse routines zoals feedback, scenario-oefeningen en onboarding
  • Geef medewerkers handvatten om negatieve opmerkingen te pareren, nuance aan te brengen of trots uit te spreken.
  • Ontwikkel een strategie hoe te reageren op kritiek, wie spreekt namens het bedrijf, welke principes gelden?

 
Adviezen aan adviseurs
  • Begeleid bedrijven in het proces om reputatie als onderdeel van dagelijkse keuzes en strategisch denken te zien.
  • Zij kunnen helpen zichtbaar te maken waar betrokkenheid groeit of stokt, en welke stappen eigenaarschap vergroten.
  • Ondersteun bedrijven bij het maken van een helder crisisplan, zodat het bedrijf rustig en effectief blijft handelen wanneer het ertoe doet.
 

Voor extra informatie


Bronnen


Comments

Post a Comment