Familie governance: Balans tussen familie en bedrijf

on

                

Kernpunten

  • Familie governance richt zich op de relatie tussen familie en eigendom, en vormt een aanvulling op corporate governance door structuur te bieden in hoe familieleden samenwerken, communiceren en beslissingen nemen.
  • Formele en informele governance structuren versterken elkaar en zorgen samen voor duidelijkheid, betrokkenheid en sterke onderlinge relaties.
  • Groei van de familie vergroot de complexiteit, waardoor duidelijke afspraken over rollen, verwachtingen en opvolging essentieel zijn om vertrouwen te behouden en samenwerking goed te laten verlopen.
  • Familie governance draagt bij aan continuïteit en professionalisering, door familiewaarden en bedrijfsstrategie op elkaar af te stemmen.

 

Inleiding 

In deze blog staat het wetenschappelijke artikel “Family governance structures in family businesses: A systematic literature review and future research agenda” van Vinod Thakur en Sabyasachi Sinha centraal. In het artikel brengen de auteurs het onderzoek over “family governance” in kaart. Het artikel is in 2024 gepubliceerd in Journal of Small Business Managent.

Introductie van het artikel

Governance bestaat uit structuren, processen en afspraken die de belangrijkste beslissingen in een bedrijf sturen. Het bepaalt de koers van het bedrijf en regelt verantwoordelijkheid en controle. In familiebedrijven staat er vaak meer op het spel dan in niet-familiebedrijven, omdat het bedrijf en de familie nauw met elkaar zijn verbonden.
 
Er is een verschil tussen corporate governance en familie governance. Corporate governance richt zich op eigendom en bedrijfsvoering en omvat de aandeelhouders, raad van commissarissen en het dagelijks management met een CEO en CFO. Familie governance richt zich op de relatie tussen familie en eigendom, en op hoe familieleden met elkaar omgaan in relatie tot het bedrijf. Dit kan zowel formeel als informeel zijn. Formele familie governance structuren zijn bijvoorbeeld familievergaderingen, familieraden, family offices en een familiestatuut. Deze structuren zijn niet wettelijk verplicht en worden door de familie opgezet, soms met behulp van adviseurs. Elke vorm van familie governance heeft een eigen doel:
  • Een familievergadering brengt familieleden bij elkaar om te praten over het bedrijf, rollen te verduidelijken en iedereen op één lijn te houden.
  • Een familieraad is een formelere groep van familieleden die regelmatig samenkomt om zowel familie- als bedrijfszaken te bespreken.
  • Een family office helpt bij het beheer van het vermogen van de familie en bewaakt de familiewaarden. Het richt zich op financiële, juridische, fiscale en administratieve zaken en geeft advies over investeringen, zoals vastgoed of andere activa.
  • Een familiestatuut is een document waarin gedeelde waarden, principes en beleidslijnen van de familie worden vastgelegd. Het biedt houvast voor gedrag, besluitvorming en de lange termijnvisie voor familie, eigendom en bedrijf.
Naast deze formele structuren zijn er ook informele activiteiten, zoals familiediners, vakanties, vieringen, jubilea en gesprekken waarin zowel persoonlijke als zakelijke onderwerpen aan bod komen. Deze informele momenten zijn belangrijk voor het versterken van relaties en het verbeteren van communicatie.
 

Onderzoeksmethode

De onderzoekers hebben een literatuuronderzoek uitgevoerd. Een literatuuronderzoek is een systematische manier om bestaande wetenschappelijke artikelen te bestuderen. Het doel is om te begrijpen wat er al bekend is over een bepaald onderwerp. Een literatuuronderzoek helpt om theorieën, inzichten en verschillen in opvattingen in kaart te brengen. Er zijn 52 artikelen geanalyseerd. 

Resultaten

Naarmate een familie groeit en meerdere generaties betrokken raken, neemt het aantal betrokken familieleden toe waardoor verwachtingen en rollen kunnen gaan verschillen. Afspraken over betrokkenheid, besluitvorming en communicatie zorgen voor duidelijkheid en onderling vertrouwen. Door hier proactief aandacht aan te besteden, worden sterke relaties opgebouwd en blijft de familie verbonden.

Familie governance is belangrijk in het opvolgingsproces. De overdracht van leiderschap is een kritiek moment in het leven van een familiebedrijf. Duidelijke afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en selectiecriteria die vaak in een familiestatuut zijn vastgelegd, maken opvolgingsbeslissingen transparanter en eerlijker. Het familiebedrijf kan ook een reden zijn om familie governance structuren in te stellen. Familie governance helpt ook bij professionalisering van het bedrijf. Familie governance maakt het makkelijker om persoonlijke belangen te scheiden van zakelijke beslissingen en zorgt voor een gestructureerde manier van samenwerken. Tot slot kan er ook sprake zijn van externe partijen die familiebedrijven adviseren om familie governance structuren in te stellen. Denk bijvoorbeeld aan adviseurs, banken, of andere stakeholders. Daarnaast leren van familiebedrijven van andere familiebedrijven vanwege succesverhalen.
 
Familie governance structuren hebben een positieve invloed op de familie en het bedrijf. Regelmatige interacties met familieleden versterken onderlinge relaties tussen familieleden en helpen de communicatie te verbeteren. Uiteindelijk draagt familie governance bij aan het creëren van eenheid, wederzijds begrip en bewustzijn van elkaars sterke en zwakke punten. Het helpt familiewaarden en bedrijfsstrategie op elkaar af te stemmen, betrekt de volgende generatie en draagt bij aan de lange termijn prestaties en duurzaamheid van het familiebedrijf.

Conclusies

Family governance is geen luxe, maar een belangrijk hulpmiddel voor familiebedrijven. Het helpt om familie en bedrijf in balans te houden, nu en in de toekomst. Met duidelijke afspraken, open communicatie en gedeelde waarden kunnen familiebedrijven sterker en succesvoller worden. 

Afronden en adviezen

Adviezen aan familiebedrijven
  • Investeer in governance van de familie ook als de familie nog niet zo groot is, maar zoek naar een vorm die pas bij de omvang en aard van de familie. Voer regelmatig een gesprek over het bedrijf en de rol die het speelt in de familie is ook een vorm van familie governance.
  • Geef aandacht aan formele èn informele momenten. Formele familie governance structuren zorgen voor duidelijkheid, consistentie en geven richting. Informele ontmoetingen dragen bij aan vertrouwen en versterken de onderlinge relaties. Het een staat niet los van de ander en juist de combinatie van formele en informele structuren zorgt voor een duurzame familie governance.
  • Hoewel family offices steeds populairder worden, zijn ze niet voor elke familie geschikt. Belangrijker is dat de familie bewust kies voor passende vormen van family governance.
  • Investeer in financiële educatie voor de volgende generatie om duurzaam vermogen en betrokkenheid te waarborgen.
Adviezen aan niet-familiebedrijven
  • Wees alert op de verwevenheid van familie en bedrijf. Ook in niet-familiebedrijven speelt familie een rol. Beslissingen worden per definitie beïnvloed door onze sociale context.
Adviezen aan adviseurs
  • Breng eerst de familiedynamiek in kaart alvorens familie governance structuren voor te stellen. Elke familie heeft zijn eigen kenmerken en zoek samen welke (in)formele familie governance structuren het beste passen.
  • Bij het opzetten van familie governance structuren buigt de familie zich over wezenlijke vragen, zoals: wie behoort tot de familie, wie mag meepraten, waarover en op welk moment. Het is daarbij belangrijk om u af te vragen of u de juiste adviseur bent om deze gesprekken te begeleiden, of dat het verstandiger is om hiervoor gespecialiseerde adviseurs in te schakelen.
  • Stel familie governance structuren en bijbehorende activiteiten voor die passen bij de ontwikkelingsfase van de familie. Wees creatief en gebruik niet altijd de standaard aanpak.
 

Voor extra informatie

 


Comments

Post a Comment